Kripto Terimler Sözlüğü

Weecoins’e, diğer kripto paralara, Blockchain Teknolojisi’ne ait terimler ve açıklamalarına dair yazı içeriğinde A’dan Z’ye ayrıntılı bilgilere ulaşabilirsiniz.

2FA Kimlik Doğrulama (2 Factor Authentication): İki Faktörlü Kimlik Doğrulama kullanıcıların şifresine en bir güvenlik katmanıdır. Kullanıcıların hesabında 2FA etkinken, uygulamada belirli işlemleri gerçekleştirirken 2FA kodunu girmeniz gerekir. Ekstra bir güvenlik katmanıdır. Kripto para borsalarında kullanıcılar söz konusu dijital para birimleri ile ilgili işlemler gerçekleştirirken cüzdanlarda ya da dijital para borsası hesaplarında ekstra güvenlik katmanı olan 2FA büyük öneme sahiptir. Kişisel ve finansal nitelikte gerçekleşebilecek bazı saldırılara karşı korumayı arttırmaya yönelik tasarlanmış ve kendini kanıtlamış bir güvenlik mekanizmasıdır. 2FA, hacker saldırılarına karşı yüksek koruma sağlar. Kripto para borsalarında işlem yapacak kullanıcıların 2FA bulunmasına dikkat etmeleri yarar sağlar. Örneğin, Weeswaps Borsa’da kripto paraya ilişkin borsalardan biridir. 2FA Kimlik Doğrulama ile Weeswaps Borsa’da ekstra güvenli işlem ayrıcalığı sunuluyor. İki faktörlü bir doğrulama sistemi kullanıcıların hesaplarını güvende hissetmelerini sağlarken, söz konusu siteler için de tercih edilirlik anlamında ve dışarıdan gelebilecek saldırılara karşı olumlu yönde etkiler sağlar.

51% Attack (%51 Saldırısı): Söz konusu saldırı Blockchain ağına tek bir kişi ya da organizasyonun hash oranının çoğunluğunu kontrol altına alarak yaptığı ve ağda bozulmalara sebep olmakla muhtemel saldırılardır. Teorik olarak üretim ve işlemler saldırıyı düzenleyen kişi ya da gruba geçer böylelikle asıl madenciler artık yaptıkları ve sorumlu oldukları tüm işlemlerle birlikte kimi haklarını da %51 Saldırısı ile devretmiş olurlar. Güç miktarı saldırıyı yapanları otoriteye dönüştürür.

Adres: Ağda ödeme yapmak ve ödeme almak için kullanılan alfabe ve numerik karakterlerden oluşan bilginin tamamına verilen isimdir. Kişilere ödeme yapılabilmesi için verilmesi gerekir.

Örnek Adres: 3odpsLdlvwnk

Alım Emri (Bid): Kripto para borsasında alım amaçlı gönderilen tüm emirlerdir. Altcoin: Bu kavramla ilgili çağrışım kripto para biriminin adı olduğuna yöneliktir ama altcoin herhangi bir dijital para değildir. Bitcoin’e alternatif herhangi bir kripto para birimidir. Örneğin, Litecoin, Ether teknik olarak birer altcoindir. Temel ve teknik altyapıları işlevsel olmayan altcoinler de olabilir. Temel ve teknik altyapıyı, işlem hacmini bilmek altcoinler hakkında fikir sahibi olmayı sağlar.

Arbitraj: Söz konusu ekonomi terim eş zamanlı alış ve satışla kar elde amacı güden işlem gerçekleştirmektir. Piyasadaki eşitsizlikten yararlanarak gerçekleştirilen işlemde varlık yüksek olduğu piyasada satılır düşük olan yerden satın alınır böylelikle Arbitraj gerçekleşmiş olur.

Balina: Piyasa içerisindeki fiyat dalgalanmalarında etkileri yüksek olan ve fark edilir etkiler yaratan oyunculardır. Okyanusa benzetilen kripto para piyasasının oyuncuları da ismini deniz canlısından alıyor. Birçok kişi tarafından takip edilmeye çalışılan, kim oldukları ve ajandalarının ne olduğu belirli olmayan, etkileri hissedilen bu oyuncular ellerindeki varlıkların büyüklüğü ile düşüş ve yükselişe neden olarak dalgalanmalar yaratabilirler. Balon: Kripto paranın ya da başka bir varlığın fiyatı gerçek ve süren fiyatını oldukça fazla bir şekilde aşarsa ve makul olmayan büyüme gösterirse bu fazlalık Balon olarak adlandırılır. Balonlardan sonra çoğunlukla dramatik bir düşüş gelir.

Başlangıç Bloğu (Genesis Block): Blokzincirindeki diğer tüm blokların prototipidir. Genesis ilk Bitcoin bloğunun adıdır. İşlem sayısı, Blok yüksekliği, Zaman damgası, Nonce, Blok Zorluğu gibi ayrıntılarla incelenebilecek özellikleri vardır. Bitcoin: 2009 yılında yaratılan ilk dijital varlıktır. Kısaltması BTC’dir. Bitcoin Cash: Bitcoin’in 1 Ağustos 2017 tarihinde sert bir şekilde çatallaşması ile kimi madencilerin ayrılarak işlem yapmaya başladığı kripto para birimine verilen isimdir. Blok başına daha fazla işlem düşer.

Blockchain: Dağıtık ve merkezi olmayan veri tabanıdır. Blockchain para, mal, hizmete ilişkin her türlü verinin akışını ve değiştirilmez bir şekilde kaydedilmesini sağlayan teknolojidir. Üzerinde değişiklik yapmak, yani kötü amaçlı eylemler gerçekleştirmek için faaliyetler yürütülmesi neredeyse imkansızdır. Dağıtık yapısı buna izin vermez, dolayısı ile siber saldırı düzenleyecek kişi ya da kişiler hedefledikleri çeşitli amaçlara ulaşamaz.

Blok: Yapılan işlemlerde bloklar bir defterin sayfaları gibi de düşünülebilir.

Blok Ödülü: Kripto paraların bir kısmı madenciler tarafından teknik olarak üretilir. Ürettikleri blok karşılığında yeni para-tokene sahip olmaya hak kazanırlar. Tokenler de piyasaya arz olur ve üretim süreci tamamlanmış olur. Client: Sunucu tarafından veya ana bilgisayar tarafından sağlanan bilgi aktarımlarında istemci tarafında yer alır. Çoğunlukla bir sunucuya bağlanan yazılımların büyük bir kısmı Client şeklinde adlandırılır. Bazen User ile eş anlamlı olarak da kullanılabilir. Cüzdan: Kripto para borsasında para almak, göndermek ve saklamak için kullanılan yazılımdır. Cüzdanlar sahip oldukları private key ile kripto paraların bir cüzdandan diğerine transferini sağlar. Cüzdanlar arası işlem gerçekleşir.

Çatal (Fork): Madencilerin yazılımın farklı versiyonunu tercih etme durumudur. Sert çatal durumunda katılımcılar iki farklı zincire ayrılır. Çatal genel itibari ile versiyon ile ilişkilidir.

Çeşitlendirme (Diversification): Tek bir varlık ya da varlık grubu riski düşürmek ve getiriyi maksimize etmek amaçları ile yatırım farklı araçlara dağıtılır. Çoklu İmza (Multisig Wallet): İşlemin başarı ile gerçekleşebilmesi için birden fazla kişinin onay gereksinimine verilen addır. Örneğin, çoklu imza özelliğine sahip cüzdan sahibi 5 kişinin en az 3’ü onay verirse para transferi geçekleşir.

DeFi (Merkezi Olmayan Finans): Merkezi olmayan ağlardan yararlanılarak yapılan hareketler bütünüdür. Finansal ürünlerini güvenilir ve şeffaf protokollere dönüştürmek hedeflenir.

Deflasyon (Deflation): Piyasada fiyatların belirli zaman aralığında sürekli düşüş göstermesi durumunu ifade eder. Enflasyon ortamında eğilim karşısında fiyatları düşürmeyi öngören iktisadi bir politikadır. Deflasyonu tetikleyen çeşitli faktörler bulunur. Toplumda yaşayan kişilerin tasarruf yönünü artırmak istemesi ve piyasaya güvenmemesi, ihtiyaçtan fazla ürün üretilmesi ve stokların artması gibi nedenlerle ortaya çıkar.

Donanım Cüzdanı: Cüzdana alternatif olarak özel anahtarların harici bellek gibi fiziki cihazda saklanmasıdır. Güvenli olarak kabul edilmelerinin başlıca nedeni hiçbir zaman internete bağlanmamalarıdır. Double Spending (İki Kez Harcama): Kripto paraları iki kez harcama hareketidir. Dijital bir nakit planındaki potansiyel bir kusurdur.

Düğüm (Node): Bilgisayar düğümleri ağı, açık blockchain ağlarına bağlanan, gerçekleşen işlemler ve oluşturulan bloklar hakkında bilgi yayılmasına yardımcı bilgisayarlara yönelik kullanılan bir terimdir. P2P protokolünü kullanarak çalışan node’lar ağın devamlılığını sürdürür. Verinin sadece tek bilgisayarda bulunduğu durumda, ağa bağlanan kişi ya da kişiler söz konusu veriye ulaşabilir.

Emir (Order): Finansal araçların alım-satım talebidir. Weeswaps Borsa’sında kripto para Weecoins ya da Weegold alımını TL ile takasa yönelik vereceğiniz emirler ile gerçekleştirebilirsiniz.

Ethereum: Merkezi olmayan bir bilgi işlem platformudur. Yazılım platformu olması ile beraber aynı zamanda akıllı sözleşme işlevselliği sunan bir programlama dilidir. Bitcoin’e benzer şekilde merkezi olmayan genel bir blokzincir ağıdır. Aralarında bazı teknik farklar bulunur. Ethereum akıllı sözleşmelere izin verir ve yüksek oranda programlanabilir bir dijital para birimidir. Ethereum platformları kullanılarak uygulamalar geliştirilebiliyor. FOMO (Fear of Missing Opportunity): Olası potansiyel yeniliği, fırsatı veya imkanları kaçırma korkusu olarak nitelendirilebilir. Borsada ve kripto para piyasasında da kullanılır.

GPU (Graphics Processing Unite): GPU bilgisayarların ekran kartına verilen isimdir. Madencilikte CPU yerine GPU kullanmanın daha verimli olduğu fark edilince kullanılmaya başlandı. Kriptografik hesaplamalar için de uygundur.

Hash (Şifrelenmiş Bir Algoritma): Hash isim olarak şifrelenmiş, sabit veya değişken uzunluklu veri kümelerini haritalayan bir algoritmadır. Hashing: Farklı büyüklükteki girdilerden sabit büyüklükte bir çıktı yaratma sürecine verilen isimdir. Tüm hash fonksiyonları kriptografi kullanımını içermese de kriptografik hash fonksiyonları kripto paraların temelini oluşturmaktadır. Determinist olması bir Hashing algoritmasının girdi değişmediği müddetçe her zaman aynı çıktıyı vereceği anlamına gelir. Hash Oranı: Madencinin makinesinin performansını ölçen göstergedir. Bir madencinin beklenen geliri hash oranıyla orantılıdır.

Hedge (Koruma/Korunma): Piyasalarda yaşanan belirli bir ürünün belirli bir zaman içerisinde fiyatında yaşanan oynaklığına karşı yatırım tutarını korumak amacıyla alınan bir nevi önlem ya da çaba olarak adlandırılabilir. Yatırımın farklı finansal araçlara bölünmesi ile gerçekleşir.

Hodl & Hold (Tutmak): İngilizce tutmak sözcüğünün yanlış yazımı sonucu terim olarak anlam kazanmıştır. Hareketli fiyatlara karşı önlem alarak, eldeki mevcudu korumayı ifade eder.

Hesap (Account): Para yatırma ve çekme işlemlerinde paranın tutulduğu sistemdir. Kripto para borsasında hesap açan kişiler bu sistem ile işlemlerini yürütürler. Örneğin, hesaplarında tuttukları Weecoins’leri fiziksel para birimine çevirerek çekme işlemi gerçekleştirebilirler. ICO – Token / Kripto Para Arzı: Halk ICO sürecinde tokenleri almak için ödeme gerçekleştirir. Daha sonra da piyasaya sunma hakkına sahip olurlar.

Kara Para Aklama ile Mücadele (Anti Money Laundering – AML): Kısa tabiri AML’dir. Anti Money Laundering kara paranın aklanmasını önlemek anlamına gelen bir terimdir. AML prosedürlerini yerine getirme yükümlülüğü kurumlara aittir.

Kağıt Cüzdan (Paper Wallet): Kripto paraları, gerçekleşebilecek siber saldırılardan korumak amacı ile kullanılan çevrimdışı saklama mekanizmasıdır. Kağıt cüzdanlarda şifre ve bilgiler saklanır. Tek başına maddi değeri olan bir belge değildir.

Komisyon (Masraf, Ücret – Fee): Kripto para borsalarında kullanıcıların kripto para alım-satım ve transferlerinde sistem üzerinde ödedikleri ücrettir.

Kripto Para (Kriptopara – Cryptocurrency): Madenciler tarafından şifreleme yöntemi kullanarak ve kriptografiye dayalı matematiksel problemler çözerek üretilen dijital varlıklardır. Limit Emri: Kripto para alımı satımı yapan yatırımcı alım satımı belirli bir fiyatta belirlemek isteyebilir. Bazı durumlarda ise mevcut piyasada alım-satıma hazır olan fiyata göre işlem anında gerçekleşir ve fiyat beklenmez. Buna piyasa alıcı emir (taker order) denir. Diyelim ki, şu anda verilen tekliflerden daha yüksek bir fiyata satın alma işlemi gerçekleştirmek istiyorsunuz, hesaba giriş yaptıktan sonra alım-satım sayfasına gidip limitli satış emri koyabilirsiniz.

Litcoin (LTC): 2011 yılında Charlie Lee tarafından üretimi gerçekleştirilmiş olan kripto para birimidir. Çalışma prensibi olarak Bitcoin ile benzerliklere sahiptir. Aralarındaki en büyük farklılık blokzinciri açısından olup; Litecoin Bitcoin’e göre daha hızlı blok yaratmaktadır.

Madencilik (Mining): Bilgisayar donanımı vasıtası ile yapılan hesaplama işlemidir. Madenciler bu işlemi yapıp blok üreterek veya işlemlerin onaylanmasını sağlayarak ödül ve gelir elde ederler. Madenci Ücreti: Madenciler blokları çözerek, kripto paraların transfer edilmesini de sağlayarak ödüle hak kazanırlar. Bloklar arasında transfer maliyeti ve ödülü artabilir.

Merkeziyetsizlik: Tüm katılımcılara kontrol ve yetki dağıtılan bir yönetim protokolüdür.

Moon: Fiyatlar şaşırtıcı bir biçimde artmışsa bu terim kullanılır. Kripto paraların yükseleceğine inanılarak söylenen bir slogandır. Ay’a çıkar anlamında bir tabirdir. Orphan Block: Geçerliliği olmayan blok zincirine verilen addır. Madenciler aynı anda blok ürettiğinde belirli blok için bu terim kullanılır. Zincirlerden biri, geçerli zincir olarak kabul edilir ve diğeri geçersiz olur. Geçersiz zincirdeki bloklara Orphaned (Artık) denir. Output – Çıktı: Bitcoin için hedef adrestir. Tek bir işlem için birden çok çıktı olabilir.

2P2 (Eş, Denk, Eşten Eşe): Herhangi bir merkezi kontrole ihtiyaç duymadan, iki veya daha fazla bilgisayarın verileri paylaşmak amacıyla birbirine bağlandığı ağ protokolüne Peer-to-Peer denir. Bu protokolde ağa bağlı bilgisayarlara veri paylaşılabildiği gibi, cihazlardaki verilere de erişmek mümkündür. Pazar-Piyasa (Exchange): Kripto para da dahil, varlıkların kullanıcılar tarafından alınıp satılabildiği yerlerdir. Piyasa Yapıcı: Piyasa fiyatının altında alım emri ya da üstünde satış emri veren kişi emir defterinde emrin gerçekleşmesini bekler. Bu kişi Piyasa Yapıcıdır. Piyasa Emri: Alım-Satım işlemini emir ile birlikte gerçekleştirmek isteyen kişilerin, piyasa fiyatı düzeyinde ilettiği emirdir.

Piyasa Alıcı Emir: Piyasa fiyatının altında ya da üstünde alım ve satım işlemleri yapıldığında o an arz emir defterinde arz ve talep oluşur. Piyasa yapıcısı olmayıp piyasadaki fiyatı doğrudan benimseyen emire piyasa alıcı emir denir. Private Key (Kişisel Anahtar): Özel anahtar şifre gibi dijital bir kod olarak açıklanabilir. Kullanıcı benzersiz özel anahtarı olmadan çekim işlemi yapamaz.

Public Key (Genel Anahtar): Cüzdana özgü dijital koddur. Kripto para göndermek isteyen herhangi bir kişi olması durumunda birine bu adres verilir.

Pump and Dump (Suni Yükseliş ve Düşüş): Finansal varlığın değerinde olumlu ya da olumsuz yönde şişirmenin gerçekleşmesi durumunda Pump and Dumb terimi kullanılır.

Ripple (XRP): XRP Tokeni’ni oluşturan ve sahibi olan şirkettir. Sınır ötesi ödemelerde ucuz ve ölçeklenebilir bir alternatiftir. Satoshi: Kişi Olarak Satoshi, Bitcoin’i yaratan kişi ya da kişilerin takma adıdır. Ayrıca Satoshi Bitcon’in bölünebilen en küçük birimidir. Satış Emri (Ask): Kripto parayı satma amacıyla verilen emirlerin tümüdür.

Soğuk Cüzdan (Cold Wallet): Yetkisiz erişimi engelleyen bir güvenlik çözümüdür. Spread-Marj: Piyasadaki alım emri ile satım emri arasında bulunan farktır. Daha sağlıklı olduğu yorumu yapılabilecek ve istikrarlı bir piyasanın göstergesi Düşük Marjlardır.

Tether (USDT): Kripto ve geleneksel paraları bir araya getiren, itibari para birimlerine dayalı, sabit ilk kripto para birimidir.

Token: Günümüzde Token’lar, çoğunlukla Ethereum blok zinciri üzerinde yer alır. Üç ana Token çeşidi vardır. Bunlar, Hizmet Token’i, Menkul Kıymet Token’i, Hisse Senedi Token’i olarak ifade edilebilir. Bir Hisse Senedi Token’ı da bir şirkette kısmi sahipliğe karşılık gelir.

Volatilite (Dalgalanma): Piyasada fiyatlarda görülen değişiklik kapasitesi ve durumu olarak açıklanabilir. Dalgalanmanın yüksek olması , yatırım için riskli olabileceği gibi aynı zamanda yüksek gelir elde edebilme imkanı da demektir.

Share: 1492